Jaki plan dla Mazowsza? Nowe wyzwania rozwojowe

Artykuł sponsorowany
Rozmowa z mgr inż. arch. Piotrem Brzeskim – Dyrektorem Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego w Warszawie.

Czym zajmuje się Mazowieckie Biuro Planowania Regionalnego (MBPR)?

Wykonujemy trzy rodzaje zadań dla samorządu województwa. Po pierwsze wszelkiego rodzaju uzgodnienia dotyczące planowania i zagospodarowania przestrzennego województwa. Są to uzgodnienia planów, odrolnienia, opinie o strategicznych inwestycjach, np. drogowych. Ponadto wykonujemy szereg badań analityczno-studialnych, a także konstruujemy dokumenty planistyczne i strategiczne dla samorządu województwa. Myślę np. o strategii rozwoju województwa, planie zagospodarowania przestrzennego województwa czy m.in. wojewódzkim programie opieki nad zabytkami.

Zagospodarowanie przestrzenne budzi dużo emocji. Jakie priorytety widzi Pan dla Biura na najbliższe lata?

Dziś takim priorytetem jest dostosowanie planu zagospodarowania przestrzennego województwa do zmieniających się uwarunkowań oraz oczekiwań strony rządowej. Np. do strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju, zwanej planem Morawieckiego, ale też do szeregu innych zmian, które pojawiają się w ramach polityki przestrzennej państwa. W efekcie musimy doprowadzić do zmiany planu, ale do tego konieczny jest audyt krajobrazowy.

Audyt krajobrazowy?

Tak. Zgodnie z nowymi przepisami wszystkie województwa zobowiązane są do przeprowadzenia audytów krajobrazowych, czyli identyfikacji krajobrazów występujących na terenie danego województwa.

Co to oznacza w praktyce?

Będziemy dokonywać inwentaryzacji przestrzeni województwa wskazując najbardziej cenne obszary krajobrazowe z punktu widzenia środowiskowego i z punktu widzenia krajobrazu, dziedzictwa kulturowego czy elementów charakterystycznych dla województwa.

Mazowsze to 314 gmin i 37 powiatów – rozumiem, że trudno będzie to zrealizować bez współpracy z nimi.

Oczywiście. Samorządy lokalne najlepiej znają swoje atuty. Współpraca w tym zakresie jest więc niezbędna. Zresztą nie tylko w tym zakresie. Chcemy zacieśniać także współpracę dotyczącą tzw. obszarów funkcjonalnych. Mówiąc wprost chodzi o to, aby o regionie myśleć w szerszym kontekście niż jedynie administracyjny podział na gminy i powiaty. Chodzi o określenie obszarów, które łączą jakieś wspólne cechy funkcjonalne np. z zakresu gospodarki przestrzennej itp. Takie spojrzenie pozwoli na indywidualne podejście do tych obszarów i uzgodnienie takiego planu zagospodarowania przestrzennego, który pozwoli im na najlepszy rozwój.

Mazowsze to największy region w Polsce. To oczywiście atut, ale zapewne też wyzwania np. w zakresie planowania przestrzennego. Jakie wyzwania stoją przed nami?

Jest kilka elementów, które na pewno powinny zostać uszczegółowione w kolejnej edycji planu. Pierwsza to kwestia centralnego portu lotniczego. Pytanie, czy strona rządowa zdecyduje się na rozwiązanie tańsze i prostsze w realizacji, czyli stworzenie duoportu na bazie Lotniska Chopina i Portu Warszawa Modlin, czy też na droższe – budowę centralnego lotniska w nowej lokalizacji. To decyzja strategiczna. Drugą kwestią jest rozwój transportu szynowego. Konieczne są rewitalizacje i budowa nowych odcinków. Mazowsze przy swoim potencjale rozwojowym zasługuje na szereg inwestycji kolejowych. Trzecia sprawa to żeglowność Wisły przynajmniej na odcinku od Warszawy do Gdańska.

Czy jest to potencjał do wykorzystania?

Oczywiście! W imieniu samorządu województwa ściśle współpracujemy z partnerami holenderskimi. Podam taką ciekawostkę – dziś żeglowność Wisły wykorzystujemy na poziomie poniżej jednego procenta, a Holendrzy wykorzystują aż 40 proc. żeglowności swoich rzek. Dlaczego? Bo to się po prostu opłaca. Oczywiście wymaga też inwestycji – pogłębienia, regulacji.

Jakie korzyści przyniosłoby to Mazowszu?

Przede wszystkim gospodarcze, ale i przeciwpowodziowe. Oznaczałoby to budowę jeszcze jednego stopnia na Wiśle, znajdującego się jeszcze w granicach województwa mazowieckiego. Ponadto osiągnęlibyśmy spławność tych rzek. Koszty realizacji całego programu Wisła szacowane są wstępnie przez ministerstwo na 31 mld zł. Jednak, co warte podkreślenia, to znacznie mniej niż koszty potencjalnych strat wyrządzonych przez powódź. Pamiętajmy też, że stopnie na Wiśle, których zgodnie z programem miałoby być 15, dają możliwość pozyskania energii odnawialnej. To kolejny argument.

Podczas listopadowego posiedzenia Sejmiku podjęto uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego. Jednocześnie traci moc uchwała nr 69/15 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 27 lipca 2015 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego. Co to oznacza?

Podczas ostatniego posiedzenia Sejmiku Województwa Mazowieckiego w dniu 21 listopada podjęto Uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego.

Uchwała ma charakter kompleksowy, a jej podjęcie wynika nie tylko z protestów i skarg organów samorządów lokalnych oraz mieszkańców gmin związanych z przebiegiem linii 400 kV Kozienice – Ołtarzew, ale również wynika z nowych regulacji prawnych, które powstały po uchwaleniu Planu w 2014 r., wprowadzających nowy zakres planu, uwzględniających nowe wyzwania rozwoju i nowe zadania województwa, które musi uwzględnić Samorząd Województwa Mazowieckiego. Dlatego też traci moc uchwała Sejmiku Województwa z 27 lipca 2015 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego, która dotyczyła tylko planowanego przebiegu trasy południowego półpierścienia warszawskiego linii elektroenergetycznej 400kV Kozienice- Ołtarzew.

Czy plan zagospodarowania przestrzennego, już w tym momencie, przewiduje konkretne rozwiązania?

W momencie podjęcia uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego rozpoczyna się formalny proces sporządzania dokumentu. Oznacza to, że w chwili podjęcia uchwały nie ma żadnych decyzji i przesądzeń odnośnie przyszłego zagospodarowania przestrzeni województwa, w tym rozmieszczenia, linii energetycznej 400kV Kozienice - Ołtarzew.

„Otwarcie” Planu powoduje aktualizację, zmianę, powstawanie nowych treści w oparciu o nowe analizy dotyczące m.in. rozmieszczenia przedmiotowej inwestycji, przy uwzględnieniu stanowisk, uwag i wniosków poszczególnych organów i instytucji oraz mieszkańców województwa mazowieckiego.

Czy będą się odbywały konsultacje społeczne przy opracowaniu zmiany Planu?

Konsultacje społeczne będą się odbywały na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, uwzględniające udział mieszkańców, organów i instytucji.

W ramach procedury sporządzania Planu, która będzie kilkuetapowa, będzie istniała możliwość:

- składania uwag i wniosków do dokumentu przed jego sporządzeniem;

- brania udziału w konsultacjach i dyskusjach w trakcie opracowywania Planu;

- składania uwag i wniosków do sporządzonego projektu Planu.

Obecnie rozpoczyna się etap zbierania wniosków do sporządzania projektu dokumentu. Po otrzymaniu od Marszałka Województwa zawiadomień i obwieszczeń o przystąpieniu do sporządzania zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego skierowanych do wójtów, burmistrzów i prezydentów, będzie istniała ustawowa instytucja składania uwag i wniosków. W tym miejscu trzeba wyraźnie zaznaczyć, że zawiadomienia i ogłoszenia o kolejnych etapach sporządzania Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego wraz z jego wyłożeniem nie będą kierowane do wszystkich mieszkańców województwa, czy właścicieli nieruchomości, lecz zgodnie z przepisami prawa, będą kierowane do wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, którzy poprzez przesłane przez Marszałka Województwa obwieszczenia będą je umieszczali w urzędach gmin. Ogłoszenia o przystąpieniu do sporządzania Planu zostaną również umieszczone w prasie ogólnopolskiej, na stronach BIP Urzędu Marszałkowskiego i Urzędu Wojewódzkiego o czym poinformujemy wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.

Niezależnie od ustawowej procedury sporządzania dokumentu, w zależności od potrzeb będą się odbywały dodatkowe konsultacje społeczne i dyskusje środowiskowe, tak by wypracować rozwiązania najmniej konfliktogenne.

Zamierzeniem Samorządu Województwa jest sporządzenie dokumentu z uwzględnieniem zasad:

- uspołecznienia, polegającej na umożliwieniu wszystkim zainteresowanym organom i instytucjom oraz mieszkańcom składania wniosków, uwag i propozycji do Planu;

- partycypacji, polegającej na uwzględnieniu w Planie propozycji i stanowisk wyrażanych przez te podmioty, będące jednak wyborem pomiędzy wnioskami wzajemnie sprzecznymi.

Dlatego też sprawą szczególnie istotną jest współudział i współpraca mieszkańców, stowarzyszeń oraz władz samorządu gminnego i powiatowego z Samorządem Województwa Mazowieckiego w wypracowaniu takich ustaleń dokumentu, które pozwolą na ich realizację.

Już dzisiaj zapraszamy wszystkich mieszkańców Mazowsza do włączenia się w proces sporządzania dokumentu.

Dodaj ogłoszenie