Dzień Więźnia Politycznego na Białorusi w rocznicę śmierci opozycjonisty. Witold Aszurak zginął w kolonii karnej

Andrzej Pisalnik
Andrzej Pisalnik
Śp. Witold Aszurak - patron Dnia Więźnia Politycznego na Białorusi
Śp. Witold Aszurak - patron Dnia Więźnia Politycznego na Białorusi fot. facebook.com
Udostępnij:
Białoruskie Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiosna” ogłosiło 21 maja na Białorusi Dniem Więźnia Politycznego. W tym dniu rok temu w białoruskiej kolonii karnej w niewyjaśnionych okolicznościach, zginął białoruski opozycjonista Witold Aszurak. Obchody rocznicy jego śmierci odbędą się w wielu krajach - także w Polsce.

Witold Aszurak, którego białoruscy obrońcy praw człowieka postanowili upamiętnić, ogłaszając rocznicę jego śmierci Dniem Więźnia Politycznego, nie piastował kierowniczych stanowisk w białoruskich strukturach opozycyjnych. Urodzony i mieszkający w Brzozówce koło Lidy, był jednak lokalną znakomitością. Zasłynął m. in. z tego, że w roku 2019 przyłapał władze na zanieczyszczaniu rzek Dzitwa i Niemen, do których zakład gospodarki komunalnej w Lidzie zlał nieczystości.

Jako aktywista ekologiczny walczył też z wdrożeniem przez Hutę Szkła „Niemen” w Brzozowce szkodliwej dla środowiska i mieszkańców produkcji waty szklanej.

Upamiętniał Polaków

Od wielu lat Witold Aszurek był znany w swoim regionie i na całej Białorusi z inicjatyw, które realizował na rzecz upamiętnienia powstańców styczniowych i innych wspólnych polsko-białoruskich bohaterów ziemi lidzkiej, m.in. założyciela Huty Szkła w Brzozówce - polskiego przedwojennego przedsiębiorcy Juliusza Stolle.

Dzięki wysiłkom śp. Witolda Aszuraka Ministerstwo Kultury Białorusi zaakceptowało pomysł postawienia w Brzozówce pomnika założyciela Huty Szkła „Niemen”, któremu zawdzięcza swoim istnieniem rodzinne miasto opozycyjnego aktywisty.

Dziwna śmierć w więzieniu

W czasie kampanii prezydenckiej 2020 roku na Białorusi Witold Aszurak zajmował się agitacją za kandydatami rywalizującymi z dyktatorem Aleksandrem Łukaszenką, a w dniu wyborów organizował w Lidzie monitoring liczenia głosów. Tuż po zamknięciu lokali wyborczych 9 sierpnia 2020 roku Witold Aszurak wyszedł protestować przeciwko fałszowaniu wyników wyborów przez lokalne komisje wyborcze. Został za to schwytany i skazany na 20 dni aresztu, po wyjściu z którego kontynuował udział w protestach powyborczych. We wrześniu znowu znalazł się za kratami, a miesiąc później usłyszał zarzuty karne.

Za udział w protestach powyborczych Witold Aszurak został skazany w styczniu 2021 roku na pięć lat pozbawienia wolności. Wyrok odbywał w kolonii karnej w Szkłowie na wschodzie Białorusi.

Tam 21 maja 2021 roku Witold Aszurak zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach, jak poinformowały władze jego rodzinę, „wskutek zatrzymania akcji serca”. Bliscy 50-letniego mężczyzny nie dali wiary oficjalnej wersji, gdyż zmarły nigdy nie skarżył się na problemy z sercem i prowadził aktywny zdrowy tryb życia. Na poparcie oficjalnej wersji przyczyn zgonu opozycjonisty, Komitet Śledczy Republiki Białorusi na swoim kanale w Youtube opublikował film z więzienia, na którym została zarejestrowana śmierć mężczyzny, przypominającego Witolda Aszuraka. Na filmie widać, jak więzień słania się na nogach i upada, prawdopodobnie uderzając głową o twardą posadzkę. Po chwili na zmontowanym nagraniu widać, jak więźniowi jest udzielana pomoc, a potem, jak ten sam więzień upada drugi raz. Na końcu demonstrowane jest, jak rzekomy Witold Aszurak leży na plecach, otoczony przez kilku strażników.

W związku ze śmiercią Witolda Aszuraka, do której doszło w szkłowskiej kolonii karnej, nie została wszczęta ani sprawa karna, ani nie przeprowadzono obiektywnego dochodzenia i ekspertyz w celu ustalenia przyczyn zgonu. Przyjaciółka rodziny zmarłego Wolha Bykouskaja, która wraz z bratem Witolda odbierała zwłoki opozycjonisty, mówiła wówczas Telewizji Biełsat, że ciało mężczyzny oddano „z głową zabandażowaną od czubka do nosa, widać było tylko usta”.

Jaki mógł być motyw znęcania się nad skazanym w więzieniu? Władzom mogło się nie podobać, że Witold Aszurak jako pierwszy z białoruskich więźniów ujawnił, iż w więzieniu „polityczni” są przez strażników znakowani żółtymi łatkami, co przypominało znakowanie Żydów w czasach niemieckiej okupacji.

Polka z Lidy o Witoldzie Aszuraku: „był gorliwym katolikiem”

W naturalne przyczyny śmierci więźnia politycznego z Brzozówki koło Lidy do tej pory nie wierzą ludzie, znający go osobiście za życia. Należy do nich prezes oddziału Związku Polaków na Białorusi w Lidzie Irena Biernacka, która została wywieziona do Polski z białoruskiego więzienia po interwencji polskiej dyplomacji, rządu i prezydenta, kilka dni po śmierci Witolda Aszuraka.

Oto, jak Polka z Lidy w rozmowie z Polskatimes.pl wspomina swojego znajomego:

„Poznałam go dzięki księdzu z Brzozówki, który polecał Witolda jako człowieka, zajmującego się odnawianiem grobów powstańców styczniowych i upamiętnianiem powstańców. Angażowałam śp. Witolda m. in. w sprawę odnawiania przez ZPB kapliczki powstańców styczniowych w Stankiewiczach. Najczęściej jednak spotykaliśmy się w kościele. Witold nie krył tego, że pochodzi z katolickiej rodziny. Kiedy pytałam go, czy ma też polskie pochodzenie, to mówił, że jest Białorusinem o mieszanych korzeniach, trochę tatarskich i innych. W jednej z rozmów Witold ujawnił jednak, że jego dziadek był polskim oficerem, rozstrzelanym w Katyniu przez NKWD. Witold był bardzo gorliwym katolikiem. Kiedy wraz z działaczami ze swojego oddziału Związku Polaków na Białorusi zainicjowałam obok lidzkiej fary modlitwę pompejańską w intencji powrotu na Białoruś niewpuszczanego przez Łukaszenkę metropolity Kondrusiewicza, Witold przychodził pod kościół codziennie i modlił się razem z nami”.

Irena Biernacka była wśród mieszkańców Lidy, którzy tłumnie przychodzili w styczniu 2021 roku na proces sądowy Witolda Aszuraka. Za „niewłaściwe zachowanie się” w czasie procesu polska działaczka była karana wysoką grzywną, a obecnie jest podejrzaną w sprawie karnej, prowadzonej na Białorusi przeciwko najaktywniejszym obserwatorom procesu Witolda Aszuraka w Lidzie w styczniu 2021 roku.

Mateusz Morawiecki o zmarłym: „był wielkim patriota Białorusi”

Zagadkowa śmierć w więzieniu białoruskiego opozycjonisty stała się szokiem nie tylko dla środowisk opozycyjnych na Białorusi. Została zauważona także przez polskich polityków. Kondolencje rodzinie zmarłego opozycjonisty wyraził rok temu m. in. premier Mateusz Morawiecki.

„Łączę się w bólu z Rodziną i modlitwie za duszę zmarłego Witolda Aszuraka, więźnia politycznego i wielkiego patrioty Białorusi. Spoczywaj w pokoju wierny Przyjacielu Rzeczypospolitej – napisał premier na Twitterze z powodu śmierciWitolda Aszuraka, dodając, że zmarły był „wiernym patriotą Białorusi, którego dziadek został zamordowany przez NKWD w Katyniu”.

Kondolencje od ambasador USA

Kondolencje rodzinie i bliskim Witolda Aszuraka złożyła wówczas także ambasador USA na Białorusi (na uchodźstwie w Wilnie – red.) - Julie Fischer. Jak napisała na Twitterze: „Witold Aszurak zginął w walce o wolność i świetlaną przyszłość Białorusi”, a sprawcy powinni zostać pociągnięci do odpowiedzialności za jego „nielegalne uwięzienie i bezsensowną śmierć”.

Obchody w wielu krajach i w Polsce

Jutro z okazji rocznicy śmierci opozycyjnego aktywisty i ogłoszonego na Białorusi Dnia Więźnia Politycznego Białorusini w kraju i zagranicą będą wspominać o śp. Witoldzie Aszuraku, a także o blisko półtora tysiącu innych ludziach, którym w wyniku bezprecedensowej dla Białorusi kampanii represji przyznany został w ciągu ostatnich dwóch lat status więźnia politycznego.

Ze względu na brak możliwości organizowania publicznych obchodów Dnia Więźnia Politycznego na terenie samej Białorusi, otwarcie manifestować solidarność z więzionymi przez reżim Łukaszenki oponentami reżimu będą białoruskie diaspory za granicą.

Akcje solidarności odbędą się na Litwie, w Gruzji, Izraelu, w Czechach, Wielkiej Brytanii i innych krajach.

W Polsce obchody Dnia Więźnia Politycznego na Białorusi odbędą się w Warszawie i Krakowie.

W stolicy 21 maja w godzinach 13:00-14:00 w Białoruskim Młodzieżowym Hubie odbędzie się spotkanie z białoruskim obrońcą praw człowieka Dzmitrijem Sołowiowym z Centrum „Wiosna”, a kiljka godzin później w Białoruskim Domu w Warszawie odbędzie się wieczornica pamięci Bohatera Białorusi Witolda Aszuraka.

22 maja w Warszawie w kościele św. Aleksandra odbędzie się nabożeństwo w intencji zmarłego opozycjonisty.
W Krakowie akcja solidarności z więźniami politycznymi na Białorusi jest planowana 21 maja na godzinę 14:00 przy pomniku Adama Mickiewicza.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Dzień Więźnia Politycznego na Białorusi w rocznicę śmierci opozycjonisty. Witold Aszurak zginął w kolonii karnej - Polska Times

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Tygodnik Ostrołęcki
Dodaj ogłoszenie