Bandysie. 75. rocznica pacyfikacji wsi. Msza św. polowa 06.10.2019

Kazimierz Żyra
Uroczystości w Bandysiach, 06.10.2019 Irena Szydlik
Bandysie. Na pamiątkę tragicznych wydarzeń z 1944 roku obok pomnika w Bandysiach w pierwszą niedzielę października odbywa się msza św. polowa.

3 października 2019 minęła 75. rocznica pacyfikacji przez Niemców wsi Bandysie. Doszło do niej w odwecie za straty, jakie Niemcy ponieśli w starciach latem 1944 r. z oddziałem partyzanckim dowodzonym przez Kazimierza Stefanowicza „Asa”. W tym dniu 3 zaczęła się tragedia mieszkańców Bandyś. Ponad 100 dorosłych mężczyzn zostało wywiezionych do obozu karnego w Działdowie, a następnie do obozu koncentracyjnego Stutthof. Do rodzinnej wsi wrócili nieliczni.

Z historii...

3 października 1944 r. w nocy (początek o godz. 2), Niemcy w poszukiwaniu partyzantów otoczyli wieś i zgonili ludzi w jedno miejsce, przeszukali domostwa i zabudowania gospodarcze, sprawdzając, czy nie kryją się w nich partyzanci. Aresztowali wszystkich mężczyzn; w tej grupie znaleźli się również młodociani. W to miejsce, gdzie dzisiaj jesteśmy spędzono całe rodziny. Tu miało się odbyć rozstrzelanie mężczyzn od 16 do 65 r. życia. Kobiety przyniosły łopaty i miały kopać dół dla swoich bliskich. Rozpoczęła się segregacja, płacz, modlitwy i błagania o litość, ale jej nie było, karabiny maszynowe były już rozstawione i gotowe do strzału. Wtem zmiana rozkazu-wyselekcjonowanych mężczyzn załadowano na ciężarówki i przewieziono do Czarni.

Tu najpierw na placu naprzeciw UG do wieczora dokonywano identyfikacji. Noc spędzili w kościele w oczekiwaniu na niepewne jutro. Następny postój był w Myszyńcu, gdzie doszło jeszcze kilku schwytanych partyzantów. Następny przystanek, to już areszt śledczy w Działdowie. Tu po bestialskich około dwumiesięcznych torturach wywieziono ich w bydlęcych wagonach do nadmorskiego obozu koncentracyjnego Stutthof koło Gdańska.

Z wywiezionych do obozu Stutthof przeżyło 5 mężczyzn. Ostatni z nich, Franciszek Stachelski, zmarł niedawno. Ofiarami tragedii, która wydarzyła się jesienią 1944 roku w Banysiach i okolicy byli mężczyźni, ale również ich dzieci oraz żony i matki, które dowiedziały się, że są wdowami. 25 stycznia 1945 r. rozpoczął się "Marsz śmierci", czyli piesza ewakuacja więźniów z obozu koncentracyjnego w Sztutowie. Około 11 tys. więźniów uformowanych w 9 kolumn musiało w ciągu ok. 10 dni w dokuczliwym mrozie i dużej śnieżycy przebyć od 120 do 170 km. Na ten czas więźniowie dostali tylko po pół bochenka chleba na drogę, a każdy, kto choć trochę ustawał w marszu, był natychmiast rozstrzeliwany. Na szczęście idąc przez Kaszuby mogli oni liczyć na pomoc miejscowej ludności. Do wyznaczonych obozów dotarło tylko... i aż 7 tys. więźniów, reszta została zabita przez eskortę lub uciekła na postojach.

Pamiętają

Na pamiątkę tych tragicznych wydarzeń obok pomnika w Bandysiach w pierwszą niedzielę października odbywa się msza św. polowa. Już od kilku lat w przeddzień nabożeństwa w remizie OSP ma miejsce tzw. pusta noc. Śpiewacy z okolicznych wsi wykonują pieśni żałobne i pogrzebowe.



Potem przy ognisku śpiewane są pieśni patriotyczne. Na mszy św. polowej pojawiają się mieszkańcy Bandyś oraz sąsiednich miejscowości. W tegorocznych uroczystościach uczestniczyli m.in. starosta powiatu ostrołęckiego Stanisław Kubeł, wójt gminy Marek Piórkowski, przewodniczący RG w Czarni Krzysztof Kurzyński oraz inni samorządowcy szczebla gminnego i powiatowego. Obok pomnika ustawiły się poczty sztandarowe szkół z terenu gminy i jednostek OSP. Obecna była także asysta Wojska Polskiego. Salwę honorową oddali Strzelcy Kurpiowscy. Uroczystość uświetnił także zespół folklorystyczny z Wachu.

W trakcie nabożeństwa krótki program artystyczny zaprezentowali uczniowie z PSP w Czarni oraz członkowie Kapeli Brata Zenona. Ważnym punktem uroczystości był apel pamięci. Po mszy św. sołtys Bandyś i miejscowy radny Stanisław Szydlik zaprosił wszystkich uczestników na gorący posiłek do remizy OSP. Tam po zaspokojeniu głodu przy ognisku śpiewano pieśni żołnierskie i partyzanckie.

.

Zaostrzenie restrykcji. Cała Polska w strefie czerwonej

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3